Huis kopen: waar let je op bij de staat van de gevel?

Een huis kopen: waar let je op bij de staat van de gevel?

Bij het kopen van een huis gaat de aandacht al snel naar de keuken, de badkamer en de indeling. De gevel bekijk je vaak vooral op uitstraling. Ziet het metselwerk er netjes uit? Is het schilderwerk nog mooi? Toch vertelt de buitenkant van een woning meer dan je op het eerste gezicht denkt.

Een gevel beschermt het huis tegen weer en wind. Wie goed kijkt, kan signalen herkennen van achterstallig onderhoud, vochtproblemen of eerdere reparaties. Ook als je de sleutel al hebt, is een rondje om het huis een goed begin om het onderhoud in kaart te brengen.

Kijk verder dan een nette buitenkant

Een schone gevel is niet automatisch een gevel in goede staat. Andersom hoeft een vervuilde muur geen grote gebreken te hebben. Groene aanslag, verkleuring en oppervlakkig vuil kunnen een huis onverzorgd laten lijken, terwijl het metselwerk en de voegen nog prima zijn.

Bekijk de gevel daarom eerst van een afstand en daarna van dichtbij. Zijn er verschillen tussen de voorgevel, achtergevel en zijmuren? Zie je plekken die duidelijk donkerder blijven? Valt ergens een gerepareerd stuk metselwerk op? Zulke verschillen geven aanleiding om gerichter te kijken.

Wat vertellen de voegen?

Voegen nemen een groot deel van het zichtbare muuroppervlak in. Ze verdienen dus minstens zoveel aandacht als de bakstenen.

Let op voegen die afbrokkelen, scheuren vertonen of plaatselijk ontbreken. Ook openingen langs de randen van de stenen kunnen op slijtage wijzen. Je kunt voorzichtig met je vinger over een verdachte plek wrijven. Komt er gemakkelijk veel zand of materiaal los, dan is nader onderzoek verstandig. Een beetje oppervlakkig stof zegt op zichzelf nog weinig.

Bekijk vooral de voegen onder ramen, langs de onderkant van de gevel en op plekken die veel regen krijgen. Plaatselijke schade betekent overigens niet direct dat het hele huis opnieuw gevoegd moet worden. Soms is gericht herstel voldoende.

Scheuren: kijk naar het patroon

Een scheur in de gevel roept al snel vragen op. Toch kun je aan de breedte alleen niet bepalen hoe ernstig die is. De plaats, richting en oorzaak zijn minstens zo belangrijk.

Een scheur die trapsgewijs door de voegen loopt, een scheur die ook door bakstenen gaat of meerdere scheuren rond een raam verdienen aandacht. Zeker wanneer binnen op dezelfde plek scheuren zichtbaar zijn of ramen en deuren klemmen.

Vraag of de scheur eerder is onderzocht en of er oude foto’s beschikbaar zijn. Daarmee kun je soms zien of hij veranderd is. Laat twijfelachtige scheuren beoordelen voordat je ze alleen laat dichtmaken. Een reparatie neemt de oorzaak namelijk niet vanzelf weg.

Vochtplekken, groene aanslag en witte uitslag

Niet iedere verkleuring betekent dat er iets mis is. Een schaduwrijke gevel kan langer vochtig blijven en daardoor eerder groene aanslag krijgen. Maar een plaatselijke natte strook onder een dakgoot of regenpijp kan ook wijzen op lekkage.

Let vooral op plekken die na een droge periode opvallend donker blijven. Kijk vervolgens omhoog: zit daar een aansluiting, vensterbank, dakrand of afvoer waar water vandaan kan komen?

Witte uitslag op metselwerk bestaat vaak uit zouten die met vocht naar het oppervlak zijn gekomen. Dat is niet automatisch een ernstig gebrek. Keert de uitslag steeds terug of gaat die samen met beschadigde stenen en vochtplekken binnen, dan is het verstandig de oorzaak te laten onderzoeken.

Controleer ook de bakstenen

Bakstenen kunnen na verloop van tijd beschadigen. Denk aan afgebroken randen, scheuren of een buitenlaag die loslaat. Vocht en vorst kunnen hierbij een rol spelen, maar ook eerdere behandelingen of mechanische schade.

Een enkele beschadigde steen hoeft geen grote ingreep te betekenen. Zie je hetzelfde probleem op veel plaatsen, dan is het belangrijk om eerst te achterhalen waarom dat gebeurt.

Let ook op opvallende reparaties. Een andere kleur voeg of een afwijkende steen is op zichzelf geen probleem, maar kan wel aanleiding zijn om naar de onderhoudsgeschiedenis te vragen.

Vergeet de aansluitingen niet

Vochtproblemen beginnen niet altijd midden op een muur. Juist de overgangen tussen verschillende onderdelen verdienen aandacht.

Kijk naar de aansluiting tussen kozijnen en metselwerk, de kitnaden rond ramen en deuren en de staat van vensterbanken. Zijn er open naden? Zie je scheuren of sporen van water dat langs de gevel loopt?

Controleer daarnaast de dakgoten en regenpijpen. Een lekkende goot kan jarenlang dezelfde plek belasten. Alleen de muur reinigen of herstellen heeft dan weinig zin zolang de lekkage blijft bestaan.

Houd bestaande ventilatieopeningen en open stootvoegen vrij. Niet elke opening in een gevel hoort dichtgemaakt te worden.

Een geschilderde gevel vraagt extra aandacht

Bij een geschilderde gevel is een deel van de ondergrond aan het zicht onttrokken. Let daarom op blaasjes, afbladderende verf, scheuren en plaatselijke verkleuring.

Laat de verf ergens los, dan kan dat verschillende oorzaken hebben, zoals vocht, onvoldoende hechting of een ongeschikte eerdere verflaag. Opnieuw overschilderen is pas zinvol als duidelijk is waarom de bestaande laag faalt.

Vraag bij recent schilderwerk wanneer het is uitgevoerd, welk product is gebruikt en of er vooraf reparaties zijn gedaan. Facturen en foto’s kunnen daarbij veel duidelijk maken.

Wat pak je als eerste aan?

Na een verhuizing hoeft niet alles tegelijk. Maak eerst onderscheid tussen gebreken die verdere schade kunnen veroorzaken en onderhoud dat vooral de uitstraling verbetert.

Een lekkende regenpijp, losse delen of een verdachte scheur vragen eerder aandacht dan oppervlakkige vervuiling. Stel de oorzaak vast, verhelp die en bepaal daarna welk herstel nodig is. Reinigen, schilderen of impregneren komt pas in beeld als de staat van de ondergrond daarvoor geschikt is.

Maak tijdens je eerste ronde foto’s van opvallende plekken en noteer waar ze zitten. Bekijk ze later nog eens, bijvoorbeeld na een flinke regenbui. Zo krijg je een beter beeld van wat er gebeurt en kun je gerichter vragen stellen aan een bouwkundige of vakman.

Je hoeft als nieuwe huiseigenaar niet ieder gebrek zelf te kunnen beoordelen. Door bewust naar de gevel te kijken, weet je wel beter waar je op moet letten en welk onderhoud prioriteit heeft.